AS9100, havacılık, uzay ve savunma sektörü için ISO 9001'in üzerine kurulmuş kalite yönetim sistemi standardıdır; güncel revizyonu 2016'da yayımlanan AS9100D'dir. AVIDEF'in AS9100 danışmanlığı, mevcut sisteminizin standarda göre boşluklarını çıkarmaktan belgelendirme denetimine ve sonrasındaki gözetim denetimlerine kadar süreci ekibinizle birlikte yürütür.
AS9100 yasal bir zorunluluk değildir; standardın kendisi kullanımının gönüllü olduğunu söyler. Ama havacılık ve savunma tedarik zincirinde müşteri sözleşmeleriyle aktarılır ve fiilen giriş şartıdır. TEI'nin tedarik zinciri sayfası, tedarikçi yetkinlik değerlendirmesinde AS9100'ü EYDEP ve kalite sistem denetimleriyle birlikte sayar; TUSAŞ onaylı tedarikçi listesine alımda firmanın kalite yönetim sistemi belgesini ve gerektiğinde sistem denetimi sonuçlarını dikkate alır. Avrupa'daki karşılığı EN 9100, Asya-Pasifik'teki karşılığı JISQ 9100'dür; üçü teknik olarak aynı metindir.
Belgeyi akredite ve IAQG'nin ICOP programına dahil bir belgelendirme kuruluşu verir; sonuçlar IAQG'nin OASIS veri tabanında yayımlanır ve müşterileriniz sizi orada görür. Belgeyi almak tek başına yetmez. Sahada en sık gördüğümüz tablo, denetim için hazırlanmış dokümanların günlük işe yansımamasıdır: risk kayıtları yılda bir güncellenir, konfigürasyon değişiklikleri üretime geç ulaşır, düzeltici faaliyetler kök nedene inmeden kapatılır. Bu açıklar ilk gözetim denetiminde bulgu olarak geri döner. Hedefimiz belgeyi alan değil, belgeyi taşıyabilen bir sistem kurmak.
AS9100D, ISO 9001:2015'in tüm şartlarını içerir ve üzerine havacılığa özgü gereklilikler ekler. Firmaların en çok zorlandığı maddeler şunlar:
IAQG, 9100 serisini "IA" önekiyle yeniliyor; standardın bir sonraki revizyonu IA9100 adını alacak. Ekim 2026 itibarıyla IA9100 henüz yayımlanmadı ve AS9100D geçerli revizyon olmaya devam ediyor. IAQG yeni revizyonu ISO 9001'in yeni sürümüyle uyumlu çıkarmayı hedefliyordu; ISO 9001:2026 16 Eylül 2026'da yayımlandı. Geçiş süresi resmî olarak açıklanmadı; yayımlandığında bu sayfayı güncelleyeceğiz.
IAQG'nin 2023'te paylaştığı değişiklik özetinde öne çıkan başlıklar şunlar (nihai metin farklılaşabilir): kalite kültürü ve etik, yeni bir bilgi güvenliği maddesi, yabancı madde (FOD) önleme, planlama yöntemi olarak APQP, ürün güvenliği ve sahte parça notlarının şarta dönüşmesi, alt tedarikçilerin kontrolü ve iç denetim programında riskin dikkate alınması. Bugün AS9100D'ye göre kurduğumuz sistemleri bu başlıkları gözeterek tasarlıyoruz; böylece geçiş günü baştan yazmak gerekmiyor.
Mevcut sisteminizi AS9100D ve müşterilerinizin ek gereklilikleriyle karşılaştırır, sahada ve kayıtlar üzerinde boşlukları önem sırasıyla raporlarız. Firmanızdaki yüz yüze çalışma 3 gün sürer; bulgular üzerindeki çalışma çoğunlukla 2–4 hafta alır ve ekibinizin buna ayırabildiği zamana göre değişir.
Süreç haritasını; risk, konfigürasyon, ürün güvenliği ve sahte parça önleme süreçlerini sizin iş akışınıza göre ekibinizle birlikte yazarız.
Yeni süreçler gerçek siparişler üzerinde işletilir; kayıtların nasıl tutulacağını vardiyada, tezgâhın başında birlikte oturturuz.
Çalışanlara standart farkındalığı, iç denetçilere AS9100 iç denetçi eğitimi verilir; en az bir tam iç denetim çevrimi ve yönetim gözden geçirmesi tamamlanır.
Belgelendirme kuruluşunun Aşama 1 (hazırlık ve doküman) ve Aşama 2 (uygulama) denetimlerine hazırlanır, bulguların kapatılmasında destek veririz.
Yıllık gözetim denetimleri, müşteri denetimleri, yeniden belgelendirme ve IA9100 geçişi için sistemin güncel kalmasını takip ederiz.
ISO 9001 belgesi olan ve süreçleri oturmuş bir firmada AS9100'e geçiş çoğunlukla 6–9 ay sürer; sistemi sıfırdan kuran bir firmada 9–12 aya çıkabilir. Bu sürenin bir kısmı kaçınılmazdır: belgelendirme denetiminden önce süreçlerin bir süre işletilip kayıt üretmesi, iç denetim ve yönetim gözden geçirmesinin tamamlanması gerekir. ISO 9001 belgesi AS9100'e "yükseltilemez"; belgelendirme kuruluşu tam bir ilk belgelendirme denetimi yapar.
Süreyi ve dolayısıyla maliyeti belirleyen başlıca etkenler: çalışan ve lokasyon sayısı, ürün ve proses çeşitliliği (özellikle tasarım sorumluluğu olup olmadığı), mevcut sistemin olgunluğu, özel proseslerin ve alt tedarikçilerin sayısı, müşterinin ek gereklilikleri ve hedef denetim tarihi. Teklifimizi bu bilgilerle, kısa bir ön görüşmenin ardından hazırlıyoruz.
Bu hizmeti Nazif Güngör yürütür: TEI'de 24 yıl kalite ve tedarikçi geliştirme görevlerinde çalıştı; AS9100D iç denetçi ve Altı Sigma Yeşil Kuşak sertifikalarına sahip.
Hayır. AS9100 belgesini yalnızca akredite ve IAQG programına dahil belgelendirme kuruluşları verebilir; danışmanlık ve belgelendirme bağımsızlık gereği ayrı tutulur. Biz sisteminizi kurar, sizi belgelendirme denetimine hazırlar ve bulguların kapatılmasında destek veririz.
AS9100 belgesi üç yıl geçerlidir. Bu sürede her takvim yılında en az bir gözetim denetimi yapılır; ilki belgelendirme kararından itibaren 12 ay içinde. Üç yılın sonunda belge süresi dolmadan yeniden belgelendirme denetimi tamamlanmalıdır.
Süreçleri oturmuş bir firmada genellikle 6–9 ay. Bu süre GAP analizini, eksik süreçlerin kurulmasını, kayıtların birikmesini, en az bir iç denetim çevrimini ve yönetim gözden geçirmesini kapsar. Firmanın büyüklüğü, tasarım sorumluluğu ve özel proses sayısı süreyi uzatıp kısaltabilir.
Hayır, hemen değil. Yeni revizyon yayımlandığında IAQG bir geçiş süresi tanımlayacak; bu sürede mevcut AS9100D belgeleri geçerli kalır ve geçiş denetimleri planlanır. Süre henüz açıklanmadı. Şimdi kurulan bir sistemi duyurulan değişiklikleri gözeterek tasarlamak, geçişi bir revizyon çalışmasına indirir.
Evet. Standart firma büyüklüğüne göre değil, süreçlere göre uygulanır. 15 kişilik bir CNC atölyesiyle 500 kişilik bir üretici aynı şartlara tabidir; fark, dokümantasyonun ve kontrollerin derinliğindedir. Küçük firmalarda sistemi sade tutmak, bürokrasiyi değil kontrolü artırmak önceliğimiz.
EYDEP firmanın kalite altyapısına da bakar; en alt seviye (E) kalite yönetim sistemi olmayan firmaları tanımlar. AS9100 belgesi bu alanda güçlü bir kanıttır, ama değerlendiriciler belgeden çok sistemin işleyişine bakar: iç denetimlerin etkinliği, düzeltici faaliyetlerin kök nedene dayanması, müşteri şikâyetlerinin yönetimi gibi.
Firmanızın bugünkü durumunu ve hedef takviminizi kısaca yazın; kapsamı ve izlenecek yolu birlikte netleştirelim.
Teklif ve bilgi talebi