EYDEP (Endüstriyel Yetkinlik Değerlendirme ve Destekleme Programı), Savunma Sanayii Başkanlığı'nın (SSB) savunma ve havacılık tedarik zincirindeki firmaların yetkinliğini sahada değerlendirip sonuca göre desteklediği programdır. AVIDEF, firmanızı bu değerlendirmeye hazırlar: başvuracağınız başlık ve temaları belirler, kanıtlarınızı düzenler ve değerlendirme sonrasındaki gelişim planını sizinle birlikte uygular.
EYDEP sonucu, savunma ve havacılık ana yüklenicilerinin tedarikçi seçiminde ortak bir referans hâline geldi. SSB'nin YETEN portalına göre A ve B seviyesindeki firmalar programa paydaş ana yüklenicilerde doğrudan onaylı tedarikçi statüsü alabiliyor; C seviyesindeki firmalar ana yüklenicinin komisyon kararıyla şartlı onay alabiliyor. TEI de tedarik zinciri sayfasında EYDEP'i AS9100 ve kalite sistem denetimleriyle birlikte tedarikçi yetkinlik değerlendirmesinin parçası olarak sayıyor.
Programın ağırlığı her yıl artıyor. SSB faaliyet raporlarına göre EYDEP sertifikalı firma sayısı 2024 sonunda 860 iken 2025 sonunda 1.216'ya çıktı. SSB Başkanı Aralık 2025'te alt yükleniciye verilen işlerin en az yüzde 70'inin EYDEP sertifikalı firmalara gittiğini açıkladı. Sertifikasız bir firma için bu, savunma projelerindeki işlerin büyük kısmına erişememek demek.
Değerlendirme sonunda firma 100 üzerinden puanlanır ve beş seviyeden birine yerleşir. Yalnız ilk üç seviye sertifika alır ve sertifikanın geçerlilik süresi seviyeye göre değişir:
Başvuru SSB'nin YETEN portalından yapılır ve ücretsizdir; SSB bu program için hiçbir ad altında ücret almaz. Firma portala kayıt olup veri doğrulamasını tamamladıktan sonra "Başvuru Yönetimi" modülünden başvurur ve değerlendirilmek istediği ana başlıkları ve temaları seçer. Burada kritik bir kural var: yalnız firmanın kendi bünyesinde yaptığı işler değerlendirilir, dışarıda yaptırılan işler sayılmaz.
Değerlendirme tarihinden yaklaşık bir ay önce firmayla iletişime geçilir, öncesinde bir ön soru seti ve istenen dokümanlar gönderilir. Saha değerlendirmesini ana yüklenicilerden ve SSB'den eğitimli en az üç değerlendirici, en az bir tam gün süren bir ziyaretle yapar. Rapor on iş günü içinde YETEN'e yüklenir ve firmanın bir gelişim planı hazırlaması zorunludur. Yeni bir başvuru en erken altı ay sonra, yeniden değerlendirme ise ilk değerlendirmeden en erken bir yıl sonra yapılabilir.
Üç ana başlık var: Üretim/İmalat, Tasarım ve Yazılım. Üretim/İmalat başlığında 14 tema bulunuyor: elektronik kart, elektromekanik montaj, kablo demeti, talaşlı imalat, sac şekillendirme, döküm, dövme, kaplama, boya, kaynak, ısıl işlem, kauçuk, kompozit ve sistem entegrasyonu. Tasarım başlığı dört temadan oluşuyor. Bunların yanında tersaneler için EYDEP Tersane, kuluçka aşamasındaki firmalar için EYDEP Kuluçka ve A seviyesindeki firmalar için EYDEP Plus programları ayrıca yürütülüyor.
Doğru tema seçimi puanı doğrudan etkiler. Gerçekte dışarıda yaptırdığınız bir işi tema olarak seçmek, değerlendirmede kanıt gösterememek ve puan kaybetmek demektir. EYDEP özel proses onayı ya da ürün denetimi de değildir; NADCAP veya müşteri özel proses onayları ayrı süreçlerdir.
İkisi sık karıştırılıyor ama farklı soruları cevaplıyor. AS9100 bir kalite yönetim sistemi belgesidir: akredite bir belgelendirme kuruluşu, sisteminizin standardın şartlarını karşılayıp karşılamadığını denetler. EYDEP ise SSB'nin bir yetkinlik değerlendirmesidir: ana yüklenicilerden ve SSB'den gelen değerlendiriciler, seçtiğiniz üretim, tasarım veya yazılım temalarında işi gerçekten ne kadar iyi yapabildiğinizi sahada değerlendirir ve sizi puanlar.
Bu yüzden biri diğerinin yerine geçmez, birbirini besler. İşleyen bir AS9100 sistemi EYDEP'te kalite altyapısının en güçlü kanıtıdır; EYDEP'in gelişim planı da çoğu zaman kalite sisteminin zayıf noktalarını gösterir. İkisine birlikte hazırlanan firmalarda aynı kanıtlar iki değerlendirmede de işe yarar.
Firmanızın gerçek yetkinliklerini ve hedeflediğiniz ana yüklenicileri konuşup başvuracağınız ana başlık ve temaları birlikte belirleriz.
Seçilen temalarda sahayı, süreçleri ve kayıtları değerlendirme bakış açısıyla inceler, güçlü ve zayıf alanları puan etkisine göre sıralarız.
Kısa sürede kapanabilecek açıkları ve daha uzun soluklu gelişim alanlarını ayırır, her biri için sorumlu ve tarih belirleriz.
Değerlendiricinin göreceği kayıtları, ölçüm verilerini ve süreç kanıtlarını düzenler; ön soru setine ve doküman talebine birlikte hazırlanırız.
Değerlendirme gününü saha turu ve sorularla prova eder, ekibinizin kendi işini anlatmasına hazırlarız.
Rapordaki bulgulara göre zorunlu gelişim planını hazırlar, uygulamasını takip eder ve bir sonraki seviyeye hazırlanmanızı destekleriz.
Hazırlık, firmanızda 2–3 günlük yüz yüze bir çalışmayla başlar ve eylemlerin sorumlularına atanmasıyla sonuçlanır. Bundan sonraki süreyi en çok, ekibinizin atanan eylemlere ne kadar odaklanabildiği belirler. Kalite yönetim sistemi zayıf ya da hiç olmayan bir firmada önce bu temel kurulur; çünkü en alt seviye doğrudan kalite yönetim sistemi olmayan firmaları tanımlıyor. Süreyi belirleyen başlıca etkenler: seçilen tema sayısı, firmanın büyüklüğü, mevcut kalite altyapısı ve kayıt disiplini, değerlendirme tarihine kalan süre. SSB'nin değerlendirmesi ücretsizdir; danışmanlık ücreti hazırlık kapsamına göre belirlenir.
Bu hizmeti Nazif Güngör yürütür: TEI'de 24 yıl kalite ve tedarikçi geliştirme görevlerinde çalıştı; AS9100D iç denetçi ve Altı Sigma Yeşil Kuşak sertifikalarına sahip.
Hayır. SSB, EYDEP başvurusu ve değerlendirmesi için hiçbir ad altında ücret almaz. Hazırlık için danışmanlık almak firmanın tercihidir ve SSB süreciyle bağlantılı değildir.
Seviyeye göre değişir: A seviyesi 5 yıl, B seviyesi 4 yıl, C seviyesi 3 yıl geçerlidir. D ve E seviyelerinde sertifika verilmez.
Sertifika verilmez, ancak raporla birlikte bir gelişim planı hazırlanır. Yeni başvuru en erken altı ay sonra, yeniden değerlendirme ilk değerlendirmeden en erken bir yıl sonra yapılabilir. Bu süreyi gelişim planındaki açıkları kapatmak için kullanmak gerekir.
YETEN portalında başvuru için belirtilmiş bir AS9100 şartı yok. Ancak puan ölçeğinin en alt seviyesi kalite yönetim sistemi olmayan firmaları tanımlıyor ve kalite altyapısı puanı doğrudan etkiliyor. Belgeli ve işleyen bir sistem, değerlendirmede en güçlü kanıtlardan biri.
Hayır. EYDEP yalnız firmanın kendi bünyesindeki yetkinlikleri değerlendirir. Dışarıda yaptırılan işler için tema seçmek puan kaybettirir.
Hayır. Özel proses ve ürün denetimleri EYDEP kapsamında değildir. Isıl işlem, kaplama, kaynak gibi özel prosesler için NADCAP ya da müşterinin kendi onay süreçleri ayrıca gereklidir.
Firmanızın bugünkü durumunu ve hedef takviminizi kısaca yazın; kapsamı ve izlenecek yolu birlikte netleştirelim.
Teklif ve bilgi talebi