AS9102, havacılık ve uzay sektöründe ilk ürün muayenesinin (First Article Inspection, FAI) nasıl planlanacağını, yapılacağını ve belgeleneceğini tanımlayan standarttır; güncel revizyonu Haziran 2023'te yayımlanan AS9102 Rev C'dir. AVIDEF, FAI sürecinizi çizimin okunmasından ölçüm planına, formların hazırlanmasından müşteriye sunuma kadar kurar ve ekibinizi bu süreci kendi başına yürütecek hâle getirir.
FAI, bir parçanın tek tek ölçülmesinden fazlasıdır: üretim prosesinizin, tasarımın istediği ürünü üretebildiğinin belgeli kanıtıdır. AS9100'ün üretim prosesi doğrulaması şartı (madde 8.5.1.3) ilk üretim partisinden temsili bir parçayla bu doğrulamanın yapılmasını ister; havacılıkta bu iş AS9102'ye göre yapılır. Rev C bir noktayı ayrıca vurgular: FAI raporu bir ürün kabul belgesi değildir, prosesin doğrulandığının kanıtıdır. Ana yükleniciler ve motor üreticileri, kabul edilmiş bir FAI olmadan seri teslimat almaz.
Reddedilen bir FAI, teslimatın gecikmesi, parçaların karantinaya alınması ve müşteri gözünde tedarikçi puanının düşmesi demektir. Ret nedenlerinin büyük kısmı tekrar eder: çizimden atlanan bir not, revizyonu güncel olmayan bir şartname, eksik bir malzeme sertifikası. Bu hataların hepsi süreçle önlenebilir.
Tam FAI, bir parçanın seri üretim koşullarında ilk kez üretilmesinde yapılır. Daha önce FAI'si yapılmış bir parçada aşağıdaki durumlarda, değişiklikten etkilenen karakteristikler için kısmi FAI, kapsamlı değişikliklerde ise yeniden tam FAI gerekir:
En pahalı FAI hatası, raporu üretim bittikten sonra hazırlamaya başlamaktır. O noktada eksik bir sertifika ya da ölçülemeyen bir karakteristik, parçanın yeniden üretilmesi anlamına gelebilir. Rev C'nin FAI planlamasını belgelenmiş bir sürece bağlaması da bu yüzden.
İyi işleyen bir süreçte sipariş geldiğinde çizim balonlanır, her karakteristiğin nasıl ölçüleceği belirlenir, gerekiyorsa mastar ve fikstür siparişi verilir; hammadde ve özel proses sertifikaları ilgili tedarikçilerden üretimle birlikte istenir. Parça tezgâhtan çıktığında FAI'nin büyük kısmı zaten hazırdır, geriye ölçüm sonuçlarını işlemek kalır.
FAI prosedürünüzü, son FAI paketlerinizi ve müşterilerinizin ret gerekçelerini inceler, tekrarlayan hataları çıkarırız.
Rev C'nin istediği planlama sürecini kurar; ekibinizle gerçek bir parça üzerinde çizimi, notları ve atıf yapılan şartnameleri okuyup karakteristikleri eksiksiz balonlarız.
Her karakteristik için ölçüm yöntemini, aleti, mastar veya fikstür ihtiyacını belirleriz. TEI'de yıllarca ölçüm metotlarını, takım ve aparatları belirleyen tarafta çalışmış olmak bu adımda fark yaratıyor.
Seçtiğimiz bir parça için Form 1, 2 ve 3'ü sertifikaları ve ölçüm kayıtlarıyla birlikte hazırlar, müşteriye sunuma hazır hâle getiririz.
FAI prosedürünü, değişiklik değerlendirme ve kısmi FAI karar kurallarını, balonlu çizim ve form şablonlarını müşterilerinizin gerekliliklerine göre güncelleriz.
Kalite, üretim ve satın alma ekiplerine AS9102 eğitimi veririz; sonraki FAI'leri ekibiniz kendi başına hazırlar, biz gerekirse gözden geçiririz.
AS9102 FAI zor bir süreç değil; doğru kurulduğunda ekibiniz kendi başına yürütür. Bu yüzden sabit bir proje süresi önermiyoruz, destek talebinize göre devreye giriyoruz. Kapsamı ve süreyi belirleyen başlıca etkenler: FAI'si yapılacak parça numarası sayısı, parçaların karakteristik sayısı ve karmaşıklığı, ölçüm altyapınız (CMM, özel mastar ihtiyacı), özel proses ve alt tedarikçi sayısı ve müşterinizin FAI'yi kendi dijital sisteminde isteyip istemediği.
Bu hizmeti Nazif Güngör yürütür: TEI'de 24 yıl kalite ve tedarikçi geliştirme görevlerinde çalıştı; AS9100D iç denetçi ve Altı Sigma Yeşil Kuşak sertifikalarına sahip.
FAI, parçayı üreten organizasyonun sorumluluğundadır; raporu genellikle kalite ekibi hazırlar, Rev C ile Form 1'deki inceleme ve onay alanı zorunlu hâle geldi. Müşteri raporu inceler ve gerekirse kendi temsilcisiyle doğrular. Danışman olarak biz süreci kurar, ekibinizi eğitir ve paketleri gözden geçiririz; imza ve sorumluluk firmanızda kalır.
Evet. Önemli olan her karakteristiğin, toleransına göre yeterli çözünürlük ve belirsizlikteki kalibre bir ekipmanla ölçülmesidir. Bazı karakteristikler için özel mastar ya da dışarıdan akredite ölçüm hizmeti gerekebilir; bunu ölçüm planında birlikte belirleriz.
Bazı müşteriler FAI'nin Net-Inspect gibi platformlarda sunulmasını istiyor. Platform ne olursa olsun içerik aynıdır: doğru balonlanmış çizim, eksiksiz Form 1-2-3 verisi ve sertifikalar. Verinin bu yapıda hazırlanmasında ve ilk sunumlarda destek veriyoruz.
Rev C'ye göre değişikliğin geçersiz kıldığı ya da önceki FAI'de temsil edilmeyen tüm karakteristikleri. Örneğin bir takım değişikliği yalnız o takımın işlediği yüzeyleri değil, onlara bağlı konum toleranslarını da etkileyebilir. Bu değerlendirmenin belgelenmiş bir süreçle yapılması ve kapsamın müşteriyle netleştirilmesi gerekiyor.
Firmanızın bugünkü durumunu ve hedef takviminizi kısaca yazın; kapsamı ve izlenecek yolu birlikte netleştirelim.
Teklif ve bilgi talebi